چند نفر بیماری کلیه دارند و چرا هیچ‌کس خبر ندارد؟

🔎 پاسخ مستقیم

حدود ۸۵۰ میلیون نفر در جهان بیماری کلیه دارند و سالانه حدود ۱.۵ میلیون نفر جان می‌بازند؛ یعنی تقریباً هر ۲۰ ثانیه یک نفر. در ایران، شیوع بیماری مزمن کلیه در بزرگسالان ۱۱.۹ درصد است.

علت بی‌خبری بسیاری از مبتلایان این است که کلیه‌ها ظرفیت ذخیرهٔ بسیار زیادی دارند و ممکن است بخش قابل توجهی از عملکرد خود را از دست بدهند، بدون اینکه علامت مشخصی ایجاد شود.

🌍 بیماری کلیه؛ بحرانی خاموش در جهان

بیماری مزمن کلیه در سال ۲۰۲۳ نهمین علت مرگ در جهان بود. اما نکتهٔ نگران‌کننده‌تر، پیش‌بینی آینده است: نرخ مرگ ناشی از آن تا سال ۲۰۵۰ بیش از ۳۰ درصد افزایش می‌یابد؛ در حالی که نرخ مرگ ناشی از بیماری قلبی و سکته حدود ۵۰ درصد کاهش پیدا می‌کند.

نتیجه؟ پیش‌بینی می‌شود بیماری کلیه به پنجمین علت مرگ در جهان تبدیل شود.

✅ این مقاله را دکتر محمدتقی نجفی، متخصص کلیه و فشار خون و مدیر علمی کلینیک سین، تدوین کرده است

تشخیص بیماری کلیه بیش از آنکه صرفاً یک تشخیص کلیوی باشد، می‌تواند هشداری درباره سلامت قلب باشد؛ زیرا این دو عضو بخشی از یک زنجیرهٔ مرتبط با سلامت بدن هستند.

سه دلیل اصلی باعث می‌شوند بیماری کلیه بی‌صدا پیشرفت کند:

•  دلیل اول: ذخیرهٔ عملکردی بالای کلیه‌ها

  کلیه‌ها می‌توانند بخش قابل توجهی از کارایی خود را از دست بدهند، بدون اینکه فرد تفاوت محسوسی احساس کند. ورم و خستگی معمولاً از نشانه‌های دیررس هستند.

• دلیل دوم: انجام نشدن آزمایش ادرار

  آزمایش بررسی پروتئین ادرار، حتی در برخی بیماران دیابتی، به‌اندازه کافی درخواست نمی‌شود؛ در نتیجه ممکن است آسیب کلیه زود تشخیص داده نشود.

• دلیل سوم: خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی

  بسیاری از مبتلایان پیش از رسیدن به مرحله دیالیز، با عوارض قلبی‌عروقی مواجه می‌شوند. به همین دلیل، خطر بیماری کلیه فقط به نارسایی کلیه محدود نیست.

شیوع بیماری کلیه در ایران چقدر است؟

📊 تصویر بیماری کلیه در ایران

✅ خبر امیدوارکننده این است که ۸۸.۱ درصد مبتلایان در گروه کم‌خطر قرار داشتند؛ بنابراین تشخیص زودهنگام می‌تواند فرصت مناسبی برای پیشگیری از پیشرفت بیماری فراهم کند.

⚠️ چرا بیماری کلیه علامت ندارد؟

کلیه‌ها ظرفیت ذخیرهٔ عملکردی زیادی دارند. به همین دلیل ممکن است آسیب آن‌ها مدت‌ها بدون علامت مشخص باقی بماند.

ورم بدن و خستگی می‌توانند از نشانه‌های بیماری کلیه باشند، اما معمولاً برای تشخیص زودهنگام کافی نیستند.

✅  دلایل ورم پا و ارتباط آن با داروهای فشار خون: علائم، تشخیص و روش‌های درمان را بخوانید

آیا برای پیشگیری از پیشرفت بیماری کلیه دیر شده است؟

❌ خیر، لزوماً دیر نشده است. حتی اگر بیماری کلیه تشخیص داده شده باشد، تشخیص به‌موقع، کنترل فشار خون و قند خون و درمان مناسب می‌توانند به کند شدن پیشرفت بیماری کمک کنند. هرچه بیماری زودتر شناسایی شود، فرصت بیشتری برای حفظ عملکرد کلیه وجود دارد؛ البته نتیجه به مرحله و علت بیماری بستگی دارد.

کدام آزمایش‌ها را باید درخواست کرد؟

هر دو آزمایش خون و ادرار اهمیت دارند

• 🩸 آزمایش خون: برای بررسی کراتینین و برآورد سرعت تصفیه گلومرولی (eGFR).

• 🧪 آزمایش ادرار: برای بررسی وجود آلبومین یا پروتئین در ادرار؛ معمولاً نسبت آلبومین به کراتینین ادرار (UACR) کاربرد دارد.

یکی از این آزمایش‌ها به‌تنهایی ممکن است تمام موارد بیماری کلیه را شناسایی نکند. افرادی که دیابت، فشار خون بالا یا سایر عوامل خطر دارند، باید درباره زمان و فاصلهٔ مناسب انجام آزمایش‌ها با پزشک مشورت کنند.

❓ ۵ پرسش کلیدی درباره شیوع بیماری کلیه

چند نفر در جهان بیماری کلیه دارند؟

حدود ۸۵۰ میلیون نفر در جهان به انواع بیماری‌های کلیوی مبتلا هستند. از این تعداد، حدود ۷۸۸ میلیون بزرگسال بیماری مزمن کلیه دارند.

آیا تعداد مبتلایان در حال افزایش است یا کاهش؟

تعداد مبتلایان در حال افزایش است. برآوردها نشان می‌دهند شمار بزرگسالان مبتلا به بیماری مزمن کلیه از سال ۱۹۹۰ تاکنون بیش از دو برابر شده است.

چند نفر دیالیز می‌شوند یا کلیهٔ پیوندی دارند؟

حدود ۴.۶ میلیون نفر در جهان با دیالیز یا پیوند کلیه زندگی می‌کنند؛ تقریباً سه برابر برآورد سال ۱۹۹۰، یعنی حدود ۱.۶ میلیون نفر.

سالانه چند نفر بر اثر بیماری کلیه می‌میرند؟

برآورد ارائه‌شده حدود ۱.۵ میلیون نفر در سال است؛ یعنی تقریباً هر ۲۰ ثانیه یک نفر.

بیماری کلیه چندمین علت مرگ در جهان است؟

در سال ۲۰۲۳، بیماری مزمن کلیه نهمین علت مرگ در جهان بود. پیش‌بینی‌ها حاکی از افزایش قابل توجه بار مرگ‌ومیر آن تا سال ۲۰۵۰ هستند.